14:26 ICT Thứ tư, 13/12/2017
h

Trang nhất » Tin Tức » Chân dung văn nghệ

Vũ Cao

Thứ hai - 06/04/2015 12:31

Nhà thơ Vũ Cao
(1922-2007)
Tên thật là Vũ Hữu Chỉnh
Quê: xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
Ông sinh trong một gia đình nho học và hoạt động văn học khá sớm, những năm đầu Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất (kháng chiến chống Pháp) ông làm báo Chiến sĩ ở Liên khu IV rồi làm phóng viên báo Vệ quốc quân, Báo Quân đội nhân dân. Từ năm 1957, ông làm việc tại tạp chí Văn nghệ quân đội và trở thành chủ nhiệm trong nhiều năm. Từ Sau năm 1975 ông giải ngũ, làm giám đốc Nhà xuất bản Hà Nội, phó chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Hà Nội, chủ tịch Hội đồng thơ Hội Nhà văn Việt Nam. Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1957. Sau khi nghỉ hưu ông sống ở Hà Nội. Tuy được biết đến như là một nhà thơ với bài thơ Núi Đôi nổi tiếng đã được đưa vào sách giáo khoa của Việt Nam nhưng Vũ Cao còn sáng tác văn xuôi. Ông mất năm 2007 tại Hà Nội.

Tác phẩm chính:
- Sớm nay (Thơ năm 1962)
- Đèo trúc (Thơ năm 1973)
- Núi Đôi (Thơ năm 1990)
- Truyện một người bị bắt (Tập truyện ngắn năm 1958)
- Những người cùng làng (Tập truyện năm 1959)
- Em bé bên bờ sông Lai vu (Truyện năm 1960)
- Anh em anh chàng Lược (Truyện 1965)
- Từ một trận địa (Năm 1973)
 
Nhà thơ Vũ Cao được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.


Một số bài thơ tiêu biểu của nhà thơ Vũ Cao:
 

 
 
Chuyện dân gian
 
Giữa trưa trời đổ mưa rào
Không quen cũng gặp cùng vào trú mưa
Bập bùng gió đập phên thưa
Mái nghiêng lại dột không chừa áo em

Nhẹ nhàng tôi nép sang bên
Nhường nơi khuất gió cuối thềm cho nhau
Em cười: mưa vậy mà lâu
Anh xem: lại một chuyến tàu nữa qua!

Nhưng rồi mưa tản đi xa
Và mưa bỗng tạnh, nắng nhòa bóng cây
Tôi chìa tay để bắt tay
Hỏi thăm nơi ở mai này lại chơi

Thế rồi... người ấy yêu tôi
Tôi yêu người ấy - thành đôi vợ chồng
Cái duyên nghĩ cũng lạ lùng
Trú mưa một lát, cảm thông một đời...

Đến nay người ấy vẫn cười
"Giá như buổi đó xin trời đừng mưa!".


 
Núi Đôi
 
Bảy năm về trước, em mười bảy
Anh mới đôi mươi, trẻ nhất làng
Xuân Dục, Đoài Đông hai cánh lúa
Bữa thì em tới, bữa anh sang

Lối ta đi giữa hai sườn núi
Đôi ngọn nên làng gọi núi Đôi
Em vẫn đùa anh: sao khéo thế
Núi chồng núi vợ đứng song đôi!

Bỗng cuối mùa chiêm quân giặc tới
Ngơ chùa cháy đỏ những thân cau
Mới ngỏ lời thôi, đành lỗi hẹn
Đâu ngờ từ đó bặt tin nhau.

Anh vào bộ đội, lên Đông Bắc
Chiến đấu quên mình năm lại năm
Mấy bận dân công về lại hỏi
Ai người Xuân Dục, núi Đôi chăng?

Anh nghĩ, quê ta giặc chiếm rồi
Trăm nghìn căm uất bao giờ nguôi
Mỗi tin súng nổ vành đai địch
Sương trắng người đi lại nhớ người.

Đồng đội có nhau thường nhắc nhở
Trung du làng nước vẫn chờ trông
Núi Đôi bốt dựng kề ba xóm
Em vẫn đi về những bến sông?

Náo nức bao nhiêu ngày trở lại
Lệnh trên ngừng bắn, anh về xuôi
Hành quân qua tắt đường sang huyện
Anh ghé thăm nhà, thăm núi Đôi.

Mới tới đầu ao, tin sét đánh
Giặt giết em rồi, dưới gốc thông
Giữa đêm bộ đội vây đồn Thửa
Em sống trung thành, chết thuỷ chung!

Anh ngước nhìn lên hai dốc núi
Hàng thông bờ có con đường quen.
Nắng lụi bỗng dưng mờ bóng khói
Núi vẫn đôi mà anh mất em!

Dân chợ Phù Linh ai cũng bảo:
Em còn trẻ lắm, nhất làng trong;
Mấy năm cô ấy làm du kích
Không hiểu vì sao chẳng lấy chồng?

Từ núi qua thôn, dường nghẽn lối
Xuân Dục, Đoài Đông cỏ ngút đầy
Sân biến thành ao, nhà đổ chái
Ngổn ngang bờ bụi cánh dơi bay

Cha mẹ đưa nhau về nhận đất
Tóc bạc thương từ mỗi gốc cau
Nứa gianh nửa mái lều che tạm
Sương nắng khuây dần chuyện xót đau.

Anh nghe có tiếng người qua chợ:
Ta gắng: mùa sau lúa sẽ nhiều
Ruộng thấm mồ hôi từng nhát cuốc
Làng ta rồi đẹp biết bao nhiêu!

Nhưng núi còn kia, anh vẫn nhớ.
Oán thù còn đó, anh còn đây
Ở đâu cô gái làng Xuân Dục
Đã chết vì dân giữa đất này!

Ai viết tên em thành liệt sĩ
Bên những hàng bia trắng giữa đồng
Nhớ nhau anh gọi em: đồng chí
Một tấm lòng trong vạn tấm lòng.

Anh đi bộ đội sao trên mũ
Mãi mãi là sao sáng dẫn đường
Em sẽ là hoa trên đỉnh núi
Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm.

1956
 
 
 
Tiếng chuông
 
Tôi thích nghe tiếng chuông chùa
Sa vào hoang vắng
Khi mặt trời đang lặn

Ngân trong tiếng chuông
Có hương của ngâu và mộc
Ngọc lan hoàng lan…

Cây hải đường trầm ngâm
Cánh con chim cuối cùng
lách vào giậu ruối.

Tiếng chuông ấy
đã thấm vào tôi từ ngày nhỏ tuổi
Như đã thấm hương mộc hương lan
hương hồng hương ổi
Cùng sắc tía của trà
và thắm mẫu đơn.
Và từ đó
mỗi chiều hôm
Tôi vẫn một mình đứng lặng
Khi mặt trời đang lặn
Tiếng chuông
lan xa
thong thả
từng hồi

Tiễn mỗi ngày đi
như nỗi bâng khuâng
cõi sống
con người.
 

 
 
Ngày xưa
 
Mẹ tôi ru cháu chiều chiều
Thường là ru mấy câu Kiều cháu nghe:
“Mây Tần khoá kín xong the
Bụi hồng lẽo đéo đi về chiêm bao…”
Tôi rằng: cháu hiểu làm sao
Những câu thơ tự thưở nào, mẹ ơi!
Mẹ nhìn, chẳng trả lời tôi,
Hai tay ôm cháu, mẹ ngồi vẫn ru:
“Mai sau dù có bao giờ
Đốt lò hương ấy, so tơ phím này...”
Con tôi đôi má tròn đầy
Lại ngọn giấc ngủ thơ ngây chiều chiều.

Bâng khuâng mẹ nói một điều:
- Nghĩ mà thương phận cô Kiều ngày xưa...
 
 

 
Đèo Trúc
 
Đi ta đi
Ta đứng ngang trời
Mây dưới chân ta, ta vượt mây rồi
Núi đã sống với đồi nương làm bạn
Không thấy nữa những vòm tre xóm bản
Chỉ còn ta và gió với mây bay.
Quân ta đi đã ngót bốn đêm ngày
Mới tới được đèo kia
Đẹp lắm
Dãy Yên Tử trùng trùng bao năm vẫn vắng
Vết chân người, nay rợp bóng quân ta
Ồ trúc xanh, lá biếc mượt, da ngà
Hay xứ sở từ xưa đây của trúc?
Trúc có đứng một mình đâu!
Trúc mọc
Nghìn triệu cây nối tiếp vô vàn
Gió thổi rì rào
trúc bỗng nghiêng sang
Từng cành trúc đón bàn tay bộ đội
Đèo vẫn dốc, đi ta đi, thẳng tới
Tay ta vịn vào tay trúc ta lên.
Có mùi thơm như mùi cúc mùi sen
Hương cúc đấy
thơm như hồn đất nước
Đi ta đi, đính đèo kia phía trước
Ta tới đỉnh đèo, trúc sẽ thua ta
Trúc tới đây dừng, ý ngại đường xa
Hay sợ gió, sợ trời cao lạnh ngắt?
Ta còn hành quân, đường ta cao ngất
Thôi bắt tay trúc nhé, ta chào
Bộ đội ta đâu có sợ trèo cao,
Trúc ở lại,
sắp đến giờ xuất kích.
*
Đi ta đi. Tới kia rồi: bốt địch
Mây đỡ chân ta. Gió giục gắng sang đèo
Có cả màu xanh
và hương trúc sang theo.

 
Vũ Cao



 
Tổng số điểm của bài viết là: 14 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn