00:15 ICT Thứ ba, 12/12/2017
h

Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu - Phê bình

Mong manh sắc tím qua cầu (Lê Hà Ngân)

Thứ ba - 29/03/2016 12:48


MONG MANH SẮC TÍM QUA CẦU
 

Cả một trời yêu bao giờ trả lại, cho nỗi nhớ đong đầy xót đắng trong tim. Em đi rồi là tất cả đi theo, cho trời quê chợt tím sậm nhung nhớ, cho bước chân em dùng dằng vạn trời thương. Nỗi nhớ ấy dẫu mong manh sương khói nhưng cứ đầy lên rồi ùa dậy thành thơ. Sống dậy cả một trời thương trong thơ Trần Xuân Liêm: “Mong manh” là một bài thơ tình tuổi muộn. Đọc bài thơ lòng chợt thấy rưng rưng trước một miền lục bát đau đáu một niềm yêu.
Tôi nghĩ đây là một bài thơ lạ lùng. Lạ lùng ngay trong chính thể lục bát vốn quen thuộc với người Việt chúng ta. Cái hay nhất của bài thơ là tác giả diễn tả những “trái khoáy” đáng yêu, những nghiệt ngã của tình yêu, những ngăn cách mơ hồ mà không thể không có trong tình cảm đôi lứa trong cái khuôn khổ của thể lục bát. Ngôn ngữ càng như “ép” lại, tình yêu ấy càng như cái vòng kim cô khiến cho người trong cuộc phải “gồng” mình lên để kìm lại nỗi nhớ, kìm lại cách ngăn thì dường như nó lại như muốn xổ tung ra, bung phá đến ngỡ ngàng. Đây nhé, đây là bằng chứng:

 
Gặp nhau lần ấy rồi xa
Thời gian đằng đẵng còn là nhớ nhau
Đêm đêm mơ mộng đâu đâu
Tiếng ai gọi trắng một màu mưa ngâu
Dáng ai hôm bước qua cầu
Tinh giăng mắc theo câu hát về
Mong manh nỗi nhớ chiều quê
Mong manh ai nhớ ai về nơi nao...


 
Nếu bạn là một người sành thơ lục bát hoặc quá ghiền thể loại thơ này, bạn có dám viết cái “gan ruột” của mình ra một cách thản nhiên, nhiều khi tỉnh bơ như không đau mà rất đau như chính tác giả. Những câu thơ thật như đếm mà lại ảo không cùng, đọc qua tưởng là dễ dãi nhưng nếu không yêu đến xé lòng, không khao khát đến nghẹt thở thì làm sao viết ra nổi và diễn tả cái cảm giác gặp nhau dẫu chỉ một lần mà tím chiều tím dạ để đêm về khắc khoải trong chiêm bao:
 
 Đêm đêm mơ mộng đâu đâu
Tiếng ai gọi trắng một màu mưa ngâu

 
Nỗi nhớ nhiều lúc thoảng qua nhưng lại đằm sâu đau đáu. Gặp người một lần dẫu duyên nợ chưa ba sinh, nhung bóng hình của ai kia lại từng đêm khắc khoải. Tiếng ai gọi thổn thức con tim, bồi hồi trong mộng tưởng, Nỗi nhớ đan vào niềm thương dệt vào mưa gió. “Tiếng ai gọi trắng cả một trời mưa ngâu". Câu thơ không ẩn dụ mà cực tả nỗi buồn, cảm xúc trữ tình rưng rưng trong thơ Trần Xuân Liêm. Tiếng gọi ấy ủ một hoài niềm như dâng cả một trời ngâu tháng bảy – tháng hội ngộ và biệt ly của Chúc Nữ và Ngưu Lang. Hoài niệm lại hiện về trong bóng dáng người xưa:
 
“Dáng ai hôm bước qua cầu
Tình ai giăng mắc theo câu hát về”

 
Bóng người xưa bước qua cầu để lại ánh nhìn theo hút, giăng mắc những sợi tình quyện hòa trong câu hát. Tôi cứ nhớ mãi câu hát của người xưa:
 
“Yêu nhau cởi áo trao nhau
Về nhà giấu mẹ qua cầu áo bay”

 
Thơ lục bát dễ viết, và cũng rất dễ viết sến. Nhưng với Trần Xuân Liêm thì không. Tôi có cảm giác, anh thật có duyên với thể loại này, khi đem những tâm ý của lòng mình gửi vào vườn thơ ấy. Khu vườn vốn nhiều ong bướm mật ngọt nhưng cũng ẩn giấu sâu xa trong ấy những hạt mầm giản dị thiêng liêng. Như những câu thơ này là một lục bát hay:
 
Mong manh nỗi nhớ chiều quê
Mong manh ai nhớ ai về nơi nao...

 
Nỗi nhớ ấy bây giờ chỉ còn là sương khói nhưng cái mong manh ấy không vụn vỡ, tan biến mà kết tụ tạo thành một nỗi buồn đẹp, một nỗi buồn thi sĩ đã nhuốm hồn vào cảnh vật vào hoa lá cỏ cây.
Ý thơ thật lạ mà quen vô cùng. Chỉ khác nhau là có người đọc ra được nó, có người thì không. Tác giả đã lấy cái buồn trong tình yêu để làm niềm vui trong chính tình yêu ấy. Có tình yêu nào mà không buồn. Buồn như một thứ quyền, một thứ trang sức để tạo nên yêu và sức mạnh của tình yêu. Bất kể một tình yêu nào mà không có chút buồn, thì tôi chắc chắn nó không phải tình yêu. Và tình yêu ấy đã thành cái vui ngọt ngào cho em giữ những năm tháng phía sau của cuộc đời. Nỗi buồn của tình yêu đã thành nỗi buồn của thi sĩ.
Bài thơ không giàu những ngôn từ sắc bén (bởi vì nó quá dung dị), cũng như không làm duyên câu chữ (vì tình yêu thật lòng thì chẳng cần cầu kỳ) nhưng nó lại giàu nhịp điệu, giàu sự lên bổng xuống trầm và hơn cả, nó tràn đầy xúc cảm, tràn đầy vương mang của người đàn ông trong ấy. Thôi thì, nếu đã không có được nhau trong hiện hữu, thì hãy có nhau trong vô hình. Dẫu một thoáng mong manh. Đó phải chăng là thông điệp chính của thi phẩm này?
 

 
Lê Hà Ngân

 
Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn