18:11 ICT Thứ hai, 11/12/2017
h

Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu - Phê bình

Tình yêu thơ của một nhà giáo (Trần Bá Giao)

Thứ năm - 21/04/2016 08:28
 
TÌNH YÊU THƠ CỦA MỘT NHÀ GIÁO
(Nhân đọc tập thơ "Vào thơ" của Phạm Phú Lâm)

 
 
Tập thơ “Vào thơ” của nhà giáo Phạm Phú Lâm (tên thật là Phạm Ngọc Bể) được nhà xuất bản Hội nhà Văn ấn hành năm 2015. Đây là tập thơ thứ hai của anh.
Làm đến tập thơ này anh vẫn coi mình mới chỉ vào được ngôi nhà thiêng này như người mới bước vào nghiệp thơ. Anh băn khoăn ở độ tuổi ngoài sáu mươi của anh không biết có thể say với nghiệp văn chương nữa không, có nên tiếp tục đi theo con đường thơ nữa không. Nghĩ như anh thế là nghiêm túc, đúng với tư cách của một nhà giáo.
Tôi hiểu nỗi lòng của anh gửi gắm trong tập “Vào thơ”. Đọc tập thơ mới 92 bài thơ của anh tôi tin là anh có thể tiếp tục đi trên con đường thơ của mình. Anh là thầy giáo dạy toán và lại là một cựu chiến binh. Anh đã bày tỏ niềm cảm xúc của mình trước hết là với tổ quốc với nhân dân. Không phải ngẫu nhiên anh xếp các bài thơ nói về Tổ quốc về các địa danh gắn liền với chiến công chống giặc ngoại xâm lên phần đầu của tập thơ. Bài thơ định nghĩa về Tổ quốc, theo anh: Tổ quốc là hừng đông bừng sáng/Cờ đỏ bay cao mỗi sáng ta chào/ Bông hoa tỏa hương vào đêm vắng/ Êm đềm bé ngủ khúc ca dao.../ Là núi non dậu phên bền vững/ Biển mênh mông sóng gọi buồm lên/ Là những bàn tay rét căm căm cầm súng/Chịu cóng riêng mình cho tất cả ấm êm.
Ở một bài thơ khác, Phạm Phú Lâm nói đến Ải Chi Lăng với niềm tự hào chiến thắng quân xâm lược và cũng là lời cảnh tỉnh với kẻ: Mộng vương bá hồn còn luẩn quẩn/ Dẫu thây vùi lớp lớp đất sâu.... Anh cũng đã nhắc đến những người lính đang bảo vệ biên cương đất nước niềm tin vào sức mạnh đoàn kết của dân tộc:

 Núi sông từng tấc không lơi súng
Sơn hà bền, trăm họ bình yên.

(Bài: Cột mốc đường biên và hai người lính)
 
Từ niềm tự hào, niềm tin vào những người lính đang bảo vệ sự bình yên của Tổ quốc, của nhân dân, tác giả đã ngợi ca, tiếc thương các liệt sĩ đã hy sinh cho Tổ quốc:

Nán lại âm phần thêm chút nữa
Quặn lòng nhang quặn khói rưng rưng...
(Bài: Cơn mưa ở nghĩa trang Pò Hèn)

Tác giả thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn khi nhắc đến tấm gương vì nước vì dân của những chiến sĩ cách mạng như Trường Chinh qua bài thơ: Trước tủ sách Sóng Hồng. Sóng Hồng là bút danh đồng chí Trường Chinh - một người học trò của Bác Hồ, một lãnh tụ của cách mạng Việt Nam. Người dân và chính quyền tỉnh Nam Định đã xây dựng nhà lưu niệm đồng chí Trường Chinh trong đó có tủ sách Sóng Hồng. Nhà thơ đã coi những di sản mà đồng chí Trường Chinh để lại có tác dụng lớn lao trong việc giáo dục lớp trẻ hiện nay:

Gia sản cho cháu con
Là tiếng thơm liêm chính
Báu vật cho nước non
Sách Hồng trong tủ kính

Tình yêu đất nước qua thơ anh còn thể hiện ở tình yêu với những miền đất anh đã đến đã qua. Anh ca ngợi vẻ đẹp của Trà Cổ: Con tim thúc trống rung Trà Cổ/ Như thuở còn trai lúc gặp em...
Anh chia sẻ với những gian khổ, nỗi đau khi con lũ xảy ra ở Lai Châu:

Chia sẻ nỗi đau cung đường gãy nứt
Những triền đồi lũ quét đá lăn rơi....
(Bài: Đường lên Lai Châu)

 Rồi anh đã không dấu nổi lòng mình khi nghe một giọng hò Huế:

Mái nhì em đẩy chiều rơi
Tôi tan lịm giữa nước trời Hương Giang
         
Tình yêu với biển đảo được anh gửi gắm vào bài thơ Đảo tặng con trai Phạm Tân Vũ khi con anh đang là người lính giữ đảo, bảo vệ chủ quyền của dân tộc:

Chốt cùng đồng đội bấy nay
Con tôi bám đảo tết này về không?...

Khi nó đến các vùng quê - những địa danh khác nhau Phạm Phú Lâm từ những quan sát tinh tế chọn ra được đặc điểm của những vùng đất ấy; rồi anh lại có thêm những lời bình luận sâu sắc góp phần nêu bật những đặc trưng của vùng đất ấy, chẳng hạn như ở bài Trở lại Hòn chồng anh viết:

Dạo này ai mải bồng con
Để ai mãi đứng chon von Hòn Chồng
 Hoặc nói về Nha Trang anh tả:
Duỗi ra biển, núi ngả đầu
Tóc mây sóng nhuộm tím lầu hoàng hôn
(Bài: Mái tóc Nha Trang)

Đặc điểm nổi bật trong thơ Phạm Phú Lâm là thơ anh giản dị, chân thành và chứa đựng những tình cảm đằm thắm thủy chung. Một trong những bài thơ hay của tập Vào thơ là bài Vodka bạn tặng trong đó có đoạn kết thật gợi:

Nâng Vodka bạn tặng
Ngạt ngào hương tỏa ra
Bóng hồng nghiêng ly trắng
Chưa uống... đã la đà...

Phạm Phú Lâm đã nhận thức được ý nghĩa của tứ thơ khi bộc lộ những quan điểm về triết lý nhân sinh. Trong tập Vào thơ này bên cạnh những bài ẩn chứa những tình cảm sâu rộng với quê hương như bài Chiều quêMây trôi qua làng còn có những bài thơ như những lời tâm tình nhắc nhở về lẽ sống thủy chung, tôn sư trọng đạo như các bài thơ: Ngọn đèn thầy thắp Trước thầy cô... Đặc biệt bài thơ Lục bát về cỏ đã kế thừa được thể thơ truyền thống, để truyền tải một triết lý: Có những vật nhỏ bé nhưng lại có những đóng góp không bé chút nào. Hình ảnh tượng trưng: Cỏ được nhắc trong bài thơ không chỉ là tượng trưng cho thiên nhiên gần gũi với con người mà còn tượng trưng cho sức mạnh của thiên nhiên khi con người biết dựa vào, cỏ góp phần chống giặc lũ và cũng góp phần chống ngoại xâm:
        
Yên bình làng mạc ruộng nương

Mặt đê cỏ chặn  triều cường lũ cao
Thân mềm xé trái bom lao
Hầm công sự áo cỏ vào ngụy trang
         
Nói đến thơ Phạm Phú Lâm phải kể đến những bài thơ về gia đình. Đây là những đề tài thường gặp. Vì thơ là tiếng lòng; tiếng lòng của Phạm Phú Lâm khi nói về gia đình vừa bộc lộ tình yêu thương vừa bộc lộ trách nhiệm của người cha người ông. Ở đây ta thấy những lời răn dạy của anh với con cháu thật thiết tha, đằm thắm, có ảnh hưởng tới cháu con, bởi tâm hồn nhà giáo luôn thấy trách nhiệm của mình trước thế hệ trẻ:

Cháu nhanh lớn khỏe, thông minh
Đức tài giúp nước, vẹn tình nghĩa quê
(Bài:  Nói với cháu)

Một khía cạnh khác trang đề tài viết về gia đình là tình cảm của anh với người vợ thân yêu. Thơ viết về vợ của anh anh chân thành, tự nhiên như con người anh giản dị chân chất. Ở bài thơ Lời ru có tuổi thể hiện đúng tâm tình của những đôi vợ chồng không còn trẻ nữa:

Trời cho lưng lửng tuổi rồi
Vai anh nhức mỏi, em ngồi xuýt xoa...

Tuy nhiên, khi nói đến gia đình, bầu tâm sự của anh thường đi theo mạch cảm xúc chân thực, ít chau chuốt đến hình tượng thơ nên câu thơ có phần nào đó còn dễ dãi. Nhược điểm này thường là nhược điểm chung của  những người mới bước vào đường thơ. Nhưng với niềm say mê, với ý thức của người biết mình biết người, tôi tin là Phạm Phú Lâm sẽ vượt lên những nhược điểm như đã nêu ở trên để có thêm những bài thơ hay, những ý thơ hay. Tập thơ trên mới là tập thơ thứ 2 của Phạm Phú Lâm. Hãy vững tin để đi tiếp con đường thơ của anh, Phạm Phú Lâm nhé. Tôi tin như thế, vì ngay sau khi ra mắt tập thơ Vào thơ như đã giới thiệu ở trên, Phạm Phú Lâm có gửi cho tôi bài thơ anh mới sáng tác vào dịp tháng 10 - 2015; thấy đây là một bài thơ hay, xin giới thiệu cùng bạn đọc:
 

 
LỤC BÁT HỒ GƯƠM
 
Trời xanh nắng cõng mây chơi
Đài nghiên đợi sẵn như mời khách thơ
Bên hồ Tháp bút đón chờ
Thướt tha liễu rủ biếc hồ sớm mai
Cầu Thê Húc ai chờ ai
Lẻ soi cùng bóng thành hai dập dình
Ta như câu lục một mình
Đợi em câu bát, chung tình đón đưa
Mơ màng nhớ ánh gươm xưa
Dâng bài thơ viết, lời thưa với Người...
 


Trần Bá Giao


 

 
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn