04:27 ICT Thứ tư, 13/12/2017
h

Trang nhất » Tin Tức » Thông tin & Sự kiện

Ảnh báo chí Việt Nam: Bao giờ mới chuyên nghiệp?

Chủ nhật - 23/06/2013 05:01

Nền nhiếp ảnh cách mạng Việt Nam đã có tuổi đời 60 năm ghi dấu những thành công rực rỡ của ảnh báo chí ở giai đoạn đầu. Nhưng ở thời điểm hiện tại, ảnh báo chí Việt Nam chưa tạo được dấu ấn gì đáng kể bởi thiếu tính chuyên nghiệp, thiếu những phóng viên ảnh có tài, có tầm và thiếu những tác phẩm ấn tượng, có sức lay động lòng người…

Bức tranh màu xám

Những ngày đầu năm 2013 này, giới nhiếp ảnh Việt được dịp xôn xao khi thông tin bộ ảnh “The Pink Choice” của Maika Elan đoạt giải nhất ảnh báo chí thế giới (World Press Photo) ở hạng mục Vấn đề đương đại (Contemporary Issue) được chính thức công bố. Đó thực sự là niềm tự hào của người Việt, tự hào cho nền nghệ thuật ảnh báo chí Việt Nam. Tuy nhiên, theo nhà báo Việt Văn, báo Lao động thì hiện tượng Maika Elan chỉ “ là sự tỏa sáng của một cá nhân nhưng không thể che lấp một thực tế là mặt bằng chung của ảnh báo chí Việt Nam còn yếu, những bức ảnh báo chí ấn tượng, giàu tính thông tin không nhiều…”.


 

Mặt bằng chung của ảnh báo chí Việt Nam còn yếu (Ảnh minh họa: Ngọc Thành)

Một bằng chứng chứng minh cho nhận định này là hiện trạng của giải ảnh báo chí quốc gia hàng năm. Dù là cuộc vinh danh lớn nhất dành cho cánh nhà báo, cho các tác phẩm báo chí, trong đó có ảnh báo chí nhưng liên tiếp vài năm gần đây, BTC muốn vinh danh ảnh báo chí mà “không nổi”. “Cụm từ “không có giải A” đã trở nên hết sức quen thuộc tới mức nhàm chán. Thậm chí có khi hai ba năm liền không có cả giải B. Từng có may mắn được tham gia Hội đồng chấm sơ khảo giải báo chí quốc gia 2011, 2012… nhưng tôi và các thành viên trong BGK phần nhiều đều phải “so bó đũa chọn cột cờ” vì hiếm khi bắt được những tác phẩm ảnh báo chí thực sự mạnh mẽ giàu tính thông tin, được tạo hình ấn tượng, bắt mắt”- nhà báo Việt Văn chia sẻ.
Mặc dù hiện nay, các tờ báo đã ngày càng để tâm hơn tới việc dành “đất” cho ảnh báo chí, tính thông tin của ảnh báo chí cũng được quan tâm chăm sóc kĩ hơn nhưng theo nhà báo Việt Văn thì “số tay máy xuất sắc ảnh báo chí còn ít, và cũng không đều tay”. Ngay cả một tay máy nổi tiếng thế giới người Việt là Nick Ut- phóng viên ảnh AP (Mỹ) cũng từng nhận xét rằng: “Trong một sự kiện hầu như các phóng viên ảnh Việt Nam đều chụp giống nhau, không có sự sang tạo cá nhân riêng biệt”. Trên thực tế hiện nay, cánh phóng viên ảnh rất ít người thực sự tâm huyết với nghề, dám dấn thân, lăn lộn để tìm đề tài, đeo đuổi những đề tài nóng như thiên tai, bão lũ… để có được những tác phẩm có sức lay động lòng người…
Phân tích về thực trạng này, nhà báo Việt Văn nói: “Với các bộ ảnh (phóng sự ảnh và nhóm ảnh) một căn bệnh kéo dài nhiều năm là cách kể chuyện không hấp dẫn. Ngoài yếu tố quan trọng nhất là năng lực của phóng viên ảnh, thì còn do khuôn khổ cố định “đất” cho phóng sự ảnh của một tòa soạn. Cứ đến hạn là phải có phóng sự ảnh nên nhiều phóng sự chưa “chín””. Ngoài ra, các phóng viên ảnh Việt Nam thường phải chụp “thượng vàng hạ cám” đủ các đề tài từ chính trị đến văn hóa, văn nghệ, thể thao nên cũng rất khó để họ có thể chuyên sâu và thể hiện được đầy đủ khả năng của mình.
Tuy nhiên, góp mặt “làm nên” bức tranh xám của ảnh báo chí Việt Nam không chỉ đơn thuần riêng các phóng viên ảnh mà là cả một hệ thống đằng sau. Nhà nghiên cứu lý luận phê bình nhiếp ảnh Vũ Huyến phản ánh: “Để nâng cao chất lượng ảnh báo chí, nhiều hội thảo, lớp tập huấn nghiệp vụ ở TW và liên chi hội đã được tổ chức nhưng không thấy có mặt của thư kí tòa soạn, họa sĩ… Tờ báo liệu có chuyên nghiệp khi họa sĩ và thư kí tòa soạn không hề có kiến thức về nhiếp ảnh. Ở không ít tờ báo, ảnh một đàng, bài một nẻo, ảnh chỉ minh họa, chưa đủ tầm đứng độc lập, báo lòe loẹt, thiếu tập trung, loạn màu sắc… cũng là vì thế.”…
Loay hoay tìm hướng ra…
Muốn thay đổi diện mạo hiện tại của ảnh báo chí nước nhà rất cần sự vào cuộc đồng bộ của các ban ngành. Mà hơn hết, nó phải bắt đầu từ khâu đào tạo. Theo nhà báo Việt Văn, “đào tạo phóng viên ảnh phải chuyên nghiệp hóa và đồng bộ ở các khâu. Trò không giỏi, nếu thày không giỏi. Nhưng thày giỏi ở đâu ra khi mà các thày dạy nhiếp ảnh trong trường phần lớn không được đào tạo bài bản, giáo trình cũng tự soạn thực chất là tổng hợp từ vài cuốn sách ảnh của ta, của Tây và dạy bằng chủ nghĩa “kinh nghiệm” nhiều hơn… Phóng viên ảnh phải là nhà báo với đầy đủ kĩ năng báo chí+ con mắt ảnh, chứ không phải là thợ ảnh.”.
Nhà báo Việt Thanh, Thông tấn xã Việt Nam cũng cho rằng việc đào tạo là hết sức cần thiết. Việt Nam hiện nay không có nhiều trường đạo tạo chính quy về ảnh báo chí, chương trình đào tạo chưa chuyên nghiệp, giáo viên giảng dạy không được đào tạo chuyên sâu về ảnh báo chí nên các phóng viên ảnh ra trường đều phải đào tạo lại mới dùng được. Bởi vậy, muốn có được những bức ảnh báo chí có chất lượng, thể hiện được sự chuyên nghiệp thì trước tiên phải đổi mới phương thức đào tạo. Việc định kỳ mời các chuyên gia trong lĩnh vực ảnh báo chí đến giảng dạy thực tế là một ý kiến hay được nhiều người đánh giá cao.
Ngoài ra, việc sử dụng tác phẩm ảnh báo chí, việc có coi trọng ảnh báo chí trên các ấn phẩm báo chí hay không cũng là điều hết sức quan trọng để có thể nâng tầm chất lượng ảnh báo chí hiện nay. Nhà báo Việt Văn đề xuất “Về phía các tòa soạn, ngoại trừ một số tờ báo lớn đã chú trọng ảnh báo chí, nhiều tòa soạn khác nên thay đổi hẳn quan niệm, phải coi tác phẩm ảnh báo chí thực sự tương đương giá trị như một tác phẩm viết. Không coi nhẹ ảnh báo chí như ảnh minh họa, trang trí nữa…”. Thêm nữa, cũng nên tổ chức lại bộ máy cơ cấu phóng viên ảnh, nên phân các phóng viên ảnh theo dõi chuyên sâu một vài lĩnh vực. Ban thư ký tòa soạn cũng cần có một biên tập viên ảnh đã được đào tạo bài bản, có trình độ cao để tuyển chọn, biên tập ảnh phóng viên gửi về… Riêng về chế độ nhuận ảnh, cũng cần có mức phù hợp so với bài viết để khuyến khích được phóng viên.
Còn với riêng cá nhân những phóng viên ảnh, hơn lúc nào hết tâm huyết và lòng yêu nghề phải được đặt lên hàng đầu. Nhà nghiên cứu lý luận phê bình nhiếp ảnh Vũ Huyến nhấn mạnh “Chuyên nghiệp và hiện đại trong tác nghiệp không có nghĩa là tạo ra một bức ảnh khách quan lạnh lùng… Nhà báo Việt Nam chuyên nghiệp phải cân nhắc, đưa cái hay như thế nào cho dễ nghe, dễ xem, không tô hồng, phản ánh cái xấu thế nào cho vừa đủ với trách nhiệm cao?”.
Ông Nguyễn Huy Khâm, với kinh nghiệm nhiều năm làm việc cho hãng thông tấn quốc tế Reuters lưu ý với các phóng viên ảnh rằng, khi làm việc cần phải biết “bạn chụp ảnh chứ không phải máy chụp ảnh”. Bởi vậy cần phải suy nghĩ, tính toán và lên kế hoạch trước khi bắt đầu công việc, đi tận cùng của câu chuyện và luôn động não, sáng tạo; chú ý sự trung thực trong tác nghiệp…/.
Khánh Nguyên
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn