10:41 ICT Thứ tư, 24/01/2018
h

Trang nhất » Tin Tức » Trao đổi & Nhàn đàm

Cái khó ló cái khôn (Vương Anh)

Thứ tư - 10/08/2016 10:27

Cái khó ló cái khôn
(Nhân đọc truyện ký Đời An)

 
 
“Đời An” là tập truyện ký của nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan sinh năm 1943, quê xã Hải Bắc, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Bà nguyên là giáo viên rồi cán bộ Công đoàn Giáo dục tỉnh Nam Định. Bà cũng là tác giả của một số tập thơ như: “Mộc lan hoa”, “Hai đầu nỗi nhớ”, “Hoa thơ”, “Hương đậm hồn tôi”, “Tím chiều”… Truyện ký “Đời An” là cuốn sách kể về cuộc đời nhân vật An cũng chính là cuộc đời của tác giả từ lúc tuổi nhỏ đến khi trưởng thành trong bối cảnh vùng đất quê hương Nam Định, trong khoảng thời gian chiến tranh chống Mỹ... Những sự kiện cuộc đời và hoàn cảnh sống khi ấy đã giúp nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan có những trải nghiệm sâu sắc và ghi lại bằng một bút pháp dung dị, chân thực hòng giúp độc giả hiểu rõ hơn về một thời gian lao, khó nhọc đã diễn ra trên mảnh đất Nam Định.
Văn nghệ Nam Định xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc bài viết cảm nhận của tác giả Vương Anh về cuốn truyện ký “Đời An” cũng như một đôi nét về chân dung của nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan.

 
        Tôi may mắn được đọc tập truyện ký “Đời An”của nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan. Tình cờ gặp một bạn nhà văn quê Hải Hậu cũng đọc tập truyện ký đó, nói với tôi “Không phải chỉ ở chiến trường mới có kỳ vĩ, mà dân tộc ta - đời thường, người bình thường cũng có kỳ vĩ”
        Mười năm đằng đẵng, với lòng tự tin, trăn trở, không nề tuổi cao sức yếu, nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan không phải người viết văn chuyên nghiệp, bà bắt đầu viết cuốn truyện ký này từ tháng 6/2006 tại thành phố Hồ Chí Minh và hoàn thành vào 2/2016 tại Hải Bắc, Hải Hậu, Nam Định. Bà nói với tôi: “Người bị khiếm thị, không nhìn thấy chữ, người bị hỏng đôi tay, không cầm được bút, điển hình là nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký vẫn sáng tác được tác phẩm hay, mình phải học tập người ta chứ”. Thật quý giá vô ngần. Cụm từ “nhất tự thiên kim” vận dụng vào đây rất đắt. Xin mời độc giả xem trang 3 trong tập truyện ký - giới thiệu tác phẩm:
      “Vừa mới ngày nào, còn là cô giáo nghèo trên đất Quần Anh có truyền thống hiếu học, giàu nhân nghĩa. Mà nay đã 63 năm sinh nhật, 12/6/2006 tại thành phố Hồ Chí Minh - nơi đất khách quê người. Trời mưa đột ngột, trời tạnh, lại mưa..., gợi lại những nét thăng trầm quá nửa cuộc đời, khó khăn này vừa qua, khó khăn khác lại ập tới, tai nạn này vừa qua, tai nạn khác lại đến... Thân phận người con gái mỏng manh... sự sống, cái chết gần nhau gang tấc. Ba lần bệnh tình quái ác, mấy lần suýt chết vì bom đạn, hai lần tử thần nước, một lần tử thần lửa hai lần bị tai nạn giao thông...  tưởng như mình phải về thế giới bên kia. An cố vượt qua số phận:
      Con tằm rút ruột
      Đóng góp với đời
      Cái kiến tha mồi 
      Nên cơ nghiệp nhỏ...”
         Thuở nhỏ, An chăn trâu, cắt cỏ, tập bơi lội trên dòng sông quê. Khi trưởng thành, đi công tác, Mỹ ném bom bến Đò Quan, Mọi người trên đò hoảng hốt, nhốn nháo nhảy xuống sông. Người này níu áo người kia. Đò tròng trành, rồi chìm hẳn. An biết bơi, nhưng lúc này rất hốt hoảng. Có lực cản nào bám chặt chân An lôi An chìm xuống sâu. An bị sặc nước. Trong lúc nguy cấp, do phản xạ tự nhiên, An vẫy vùng đạp mạnh. Vật cản bật ra. Lực nước đẩy An nổi lên, An lấy hết sức bình sinh bơi vào được bến bên kia, nhoai lên bờ, nằm thở một lúc, tỉnh lại. Trong thành phố khói cuồn cuộn ngút trời. Còi báo yên. Lúc này An mới biết mình còn sống. Tỉnh dần, bò dậy, vừa đi vừa chạy, tới khuya mới vượt quãng đường 30 km về tới nhà, ngã vật ra. An ân hận vì lực bất tòng tâm, không cứu được người cùng cảnh ngộ với mình (Trang 63 Đời An).

 

Nhà giáo Đỗ Thị Bích Lan
Tác giả tập truyện ký “Đời An”

 
        Lần khác, An cùng đoàn của sở Giáo dục đi kiểm tra toàn diện huyện phía nam tỉnh. Sức khỏe không được tốt, làm việc quá sức, đi xe đạp về cơ quan đoạn đường dài 50 km, An cố theo đoàn, đi cùng anh chị em. Về gần tới cơ quan, An bị ngất xỉu, buông xe ngã lăn ra đường, mọi người xúm lại, vực lên xe, đưa về cấp cứu ở bệnh viện E. An tắc thở, khi tiêm thuốc hồi sinh không thấy kết quả, tiêm thuốc giãn phế quản cũng không thấy thở, nhân viên bệnh viện đưa An vào nhà xác. mấy xác chết nằm bên cạnh, úp lồng để ngăn ngừa chuột bọ. Tại sao lại nằm đây?. Trấn tĩnh lại, hiểu ra: mình bị hôn mê, chết đi sống lại. Sợ quá, An kêu lên: “Có ai ngoài đó, cứu tôi với! Đưa tôi ra...”. An được cấp cứu, từ cõi chết trở về.
      Bệnh trọng sức yếu, An không nản, tự rèn luyện sức khỏe, nâng cao ý chí, tiếp tục phấn đấu, được học trường đại học Công Đoàn. Học xong về công tác tại Liên hiệp Công đoàn tỉnh, rồi tự ôn thi vào đại học Kinh tế Quốc dân. Tốt nghiệp đại học (trang 84 Đời An). Về công tác tỉnh nhà, An say sưa công tác, được báo cáo “Kinh nghiệm hoạt động công tác nữ công Công đoàn trường học” do Công đoàn Giáo dục Việt Nam tổ chức.
        Với xã hội như vậy, về phía gia đình: thuở nhỏ, bố mẹ ốm đau, An phải chăn trâu, mò cua bắt ốc, An nghe lời bố mẹ về cách đối xử với bà con, bảo vệ cán bộ hoạt động vùng tạm chiếm. Học hết cấp hai, bố mất, gánh nặng đè lên vai người mẹ yếu đuối. Khi ra công tác, nhận lương hàng tháng, An đưa mẹ góp công sức ổn định cuộc sống gia đình, cho các em ăn học.

“Mẹ ơi, vất vả thân cò
Chung tay với mẹ, chung lo cuộc đời
Mừng An thanh thản vui tươi
Năm mươi tuổi Đảng, tuổi đời bảy hai
Đã đi trăm nẻo dặm dài
Việc nhà, việc nước cả hai vẹn toàn”
                                                    Lê thị Nhài
                            Nguyên hiệu trường trường PTCS
                                     Xã Hải Thanh, Hải Hậu
       
 
       Trong quá trình công tác, An còn gặp nhiều tai nạn, nhiều rủi ro như phần giới thiệu đầu tập sách. Khi về hưu, An vào tp Hồ Chí Minh để phù hợp với điều kiện sống và chữa bệnh. Tiền lương hàng tháng ít ỏi để ở nhà nuôi mẹ già yếu.
Hai bàn tay trắng cộng với vốn kiến thức đã học được, An tự nuôi mình nơi đất khách quê người. Ban đầu An phải làm công việc rất bình thường, lấy ngắn nuôi dài. Vốn kinh doanh lớn dần, có tiền chữa khỏi bệnh, mua được đất làm nhà, từ chỗ nghèo nàn trở nên khá giả.
        Về tình riêng, rất éo le trắc trở. Sinh ra, ai cũng muốn sống, muốn yêu, muốn hạnh phúc. An bị thiệt thòi, An phải xa người yêu vĩnh viễn, lý do : bệnh tim không cho phép kết hôn, An không được quyền làm mẹ.

“Dẫu biết thiệt thòi hạnh phúc riêng
Sẵn lòng gìn giữ nghĩa thiêng liêng
Cho người yêu dấu tròn gia đạo
Lặng lẽ chia xa chẳng tủi phiền”
Cảm nhận của Hồng Hải – nguyên trưởng ban thơ
CLB Thiên Trường Nam Định ( trang 145 Đời An)

        Để kết thúc bài viết này, tôi xin ghi lại “Lời cuối sách” :
Cuốn sách kể lại cuộc đời An: vui có, buồn có, tưởng như không thể vượt qua những khó khăn và thách thức... Nhưng được hưởng phúc ấm của Tổ Tiên, truyền thống gia đình, tiếp thu tinh hoa của xã hội... An đã vượt qua, phấn đấu vươn lên để có được ngày hôm nay”. Xin giới thiệu và chia sẻ cùng bạn đoc./.


 
Vương Anh



 
Tổng số điểm của bài viết là: 70 trong 14 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn