17:55 ICT Thứ sáu, 20/04/2018
h

Trang nhất » Tin Tức » Trao đổi & Nhàn đàm

Chè cành Côi Sơn - Đặc sản quê tôi (Trần Kế Hoàn)

Thứ sáu - 23/10/2015 22:00

CHÈ CÀNH CÔI SƠN - ĐẶC SẢN QUÊ TÔI
 
 
  Ngay từ thời cổ xưa khi cả vùng Sơn Nam Hạ còn là biển cả thì ở phía đông núi Gôi có một doi cát kéo dài từ sát chân núi qua các xóm Thượng, xóm Tâm, xóm Tiền, xóm Trung nghĩa (xã Liên Minh bây giờ), dài chừng 5km. Địa danh cổ Côi Sơn Hải Khẩu (Cửa Biển Côi Sơn) có từ hàng nghìn năm nay là một minh chứng cho quá trình kiến tạo, đắp bồi của thiên nhiên, lịch sử để làm nên một vùng dân cư trù phú của Thị trấn Gôi  ngày nay.
  Làng Côi Sơn được hình thành ở đầu doi cát ngay cách chân núi khoảng ba trăm mét, rộng chừng 500m, dài chừng 1000m. Cũng chẳng biết tự bao giờ dân làng đã trồng cây chè ở các mảnh vườn quanh nhà để làm nên một đặc sản nổi tiếng một vùng, đó là CHÈ CÀNH CÔI SƠN.
  Gọi là chè cành bởi vì người ta khi dùng nấu nước uống thì cắt cả cành chứ không hái lá hoặc hái búp như các nơi khác. Nước chè Côi Sơn có hương vị đặc biệt thơm ngon mà cả khu vực đồng bằng bắc bộ không đâu có.  Nếu bạn đã có dịp được thưởng thức một chén nước được hấp đùng kỹ thuật thì vị ngọt của chè còn đọng lại trên đầu lưỡi hàng tiếng đồng hồ. Hầu hết dân dân làng đều nghiện, và biết cách hấp nước chè xanh. Chẳng biết từ bao giờ người ta đã thuộc câu tục ngữ:
          "Cơm gạo tẻ, uống nước chè, chết chẳng tò te thì đừng"
  Nhiều người con của làng đi làm ăn xa xứ hàng mấy chục năm lúc nào cũng nhắc nhớ tới hương vị quê hương. Khi có dịp về thăm quê họ lại quây quần cùng anh em làng xóm cười nói rôm rả quanh ấm nước chè xanh, để rồi khi ra đi họ không bao giờ quên mang theo một ôm chè cành làm quà cho bè bạn.
  Tôi thật may mắn được sinh ra và lớn lên ở làng Côi Sơn nên hiểu khá tường tận về cây chè làng mình. Người ta có thể lấy hạt chè từ tất cả các vùng khác trong cả nước về trồng lên đất làng đều cho một hương vị thơm ngon như nhau. Đặc biệt có người chở đất ở các vùng xung quanh về vượt thổ làm vườn, đôn cao hàng mét nhưng khi trồng vẫn là hương vị của chè Côi Sơn. Và cũng lấy làm lạ là khi đưa hạt giống chè ở đây sang trồng ở các làng khác xung quanh như làng Báng (Kim Thái), làng Phú Thứ (Tam Thanh), làng Tiền (Liên Minh)... cây  chè có thể không mọc được hoặc có lên thì uống vẫn không thơm ngon bằng chè Côi Sơn.
  Một nét đẹp trong văn hóa ẩm thực của làng tôi kéo dài qua nhiều thế hệ là mời cả xóm uống nước chè. Dong ngõ xóm tôi ước chừng chục hộ. Nhà ai có điều kiện thì nấu một ấm nước chè xanh, sau bữa cơm trưa sai con đến từng nhà mời người uống nước. Nhiều các dong ngõ khác trong làng cũng có tục lệ này. Thời còn trẻ con tôi cũng đã từng hăm hở chạy đi giúp bố tôi mời người uống nước. Các cụ chuyện trò vui vẻ quanh bát nước chè xanh thơm ngát, cho vơi đi những nhọc nhằn trong cuộc sống mưu sinh. Đây thực sự là một cơ hội để gắn kêt tình làng nghĩa xóm thật dung dị, mộc mạc mà không kém phần sâu sắc, và in đậm trong ký ức của tôi cho đến tận bây giờ.
   Rất tiếc tục lệ này ở làng tôi đã bị mai một hoặc thay đổi hình thức đi chút ít nhưng chén nước chè xanh vẫn được coi là: "đầu" của "câu chuyện" thay cho "miếng trầu" trong câu tục ngữ ngày xưa.
  Câu thành ngữ: "Chè Gôi, xôi Báng, rượu Hầu" có tự xa xưa cũng là nhắc đến ba đặc sản nổi tiếng của vùng Thiên Bản, trong đó chè Gôi được nhắc đến đầu tiên..
  Những năm giặc Mỹ đánh phá ác liệt ở miền bắc, những bát nước chè xanh thơm ngát thường được các mẹ, các chị mang ra tận các trận địa pháo gần làng hoặc trên núi Gôi, kịp thời động viên các chiến sĩ sau các trận chiến đấu. Nhiều anh bộ đội, nhiều cô thanh niên xung phong đóng quân ở các nhà dân trong làng ngày ấy, cho mãi đến bây giờ mỗi khi gặp lại người Côi Sơn vẫn không quên hỏi thăm xem làng ta có còn trồng nhiều chè xanh hay không?
  Ngày nay nhiều vườn chè xưa không còn nữa nhưng nhiều vườn chè mới lại mọc lên xanh tốt.  Bạn có dịp về qua chợ Gôi sẽ thấy chè cành Côi Sơn bán đắt gấp hai hoặc gấp ba lần chè cành các nơi khác (Bây giờ có nhiều người trồng chè ở các làng xung quanh cũng cắt cành  bó ra chợ bán). Xin mách nhỏ cho bạn biết cách chọn được chè ngon là bạn hãy ngửi vào cuống chỗ vết cắt cành thấy thơm thì hãy mua. Và bạn cũng đừng băn khoăn về sự an toàn của nó khi mà ngoài thị trường đầy rẫy các hóa chất bảo vệ thực vật. Chè cành một năm chỉ cắt được hai lứa. Rất it nhà dùng hóa chất, cá biệt có vườn bị sâu phải dùng thì sau khi cắt chừng một tháng người ta sẽ bơm thuốc, phải năm tháng sau mới cắt, một thời gian quá đủ để cho hóa chất phân hủy. Vả lại cây chè  ở Côi Sơn cũng rất ít khi bị sâu.
  Ngày nay xã hội phát triển, kinh tế đi lên, các đồ uống giải khát đóng chai, đóng hộp nhiều vô kể nhưng nước chè xanh Côi Sơn vẫn không thể thiếu ở các gia đình hàng ngày và trong tất cả các tiệc tùng đình đám.
  Chè cành là món quà vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng riêng cho mảnh đất làng Côi Sơn, và sẽ mãi mãi là niềm tự hào cho quê hương Non Côi tươi đẹp.
                                                                  

 
Trần Kế Hoàn
Hội VHNT Nam Định
ĐT: 0165 8606 781

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn