00:15 ICT Thứ ba, 12/12/2017
h

Trang nhất » Tin Tức » Văn hóa đồng chiêm

Cánh diều ngày xuân

Thứ năm - 07/02/2013 08:58
Cánh diều ngày xuân
 

Đến hẹn lại lên, hễ cứ giáp Tết Nguyên đán là những người sống xa quê lại náo nức về quê ăn Tết. Để có thể đón một cái Tết ở quê trong mấy ngày ngắn ngủi, nhiều người còn đội mưa, hứng gió rét cả ngày trời ở bến tàu, bến xe, chịu đựng sự chen chúc, xô đẩy, chấp nhận sự mệt mỏi, sa sút thể trạng và hao hụt tiền của sau mỗi hành trình về - đi. Nhằm tìm hiểu động lực tinh thần trong hiện tượng này, chúng tôi nhìn nhận vấn đề qua hình tượng cánh diều.

Đối với hầu hết người Việt Nam, tuổi thơ thường ít nhiều gắn liền với cánh diều. Không chỉ là một thú vui, thả diều còn là để những đứa trẻ thả hồn ngây thơ, gửi những ước mơ lên bầu trời xanh. Hay đơn giản chỉ là thỏa ước mơ chinh phục bầu trời, khát khao bay cao, bay xa khỏi mặt đất. Những đứa trẻ ấy khi lớn lên có người làm ăn, sinh sống trên chính vùng đất mình sinh ra, có người phải sống xa quê. Những người sống xa quê tựa như những cánh diều bay xa khỏi mặt đất quê hương. Có những cánh diều chỉ được làm bằng những phế liệu như tờ giấy cũ, mảnh túi bóng, miếng vải sờn nhưng cũng có những cánh diều được làm bằng tờ giấy mới, miếng vải lụa, được sơn phết, in hình rồng phượng, hoa văn sặc sỡ, lại còn đeo thêm tua rua hay cả chiếc sáo diều. Nhưng tất cả những con diều đó dù xuất thân là sang hay hèn thì khi gặp gió - công ăn việc làm thuận lợi - đều sẽ bay vút cao lên bầu trời xanh. Đúng như các cụ đã nói: Lên như diều gặp gió. Không có gió, diều không thể bay. Không có gió, cả diều và dây diều nằm im dưới mặt đất. Không có dây, diều cũng không thể bay. Vì thế cho dù có đi nơi đâu thì cánh diều - những người ly hương vẫn giữ mối liên hệ với quê hương thông qua sợi dây diều - cha mẹ và người thân. Sợi dây còn là bệ đỡ, định hướng và tiếp sức cho diều những lúc chao đảo hoặc lặng gió. Khi cánh diều bay lên cao sẽ mang theo sợi dây. Khi con cái thành đạt thì cha mẹ cũng tự hào, mở mày mở mặt với làng xóm. Cha mẹ khuyên diều đừng nghe theo lời kích động của gió mà bay quá xa, hãy bay vừa sức của mình, hãy tránh những cơn gió lốc, gió xoáy. Nhưng cũng có nhiều cánh diều vì mải cuốn theo vòng xoáy thị trường, ham lợi danh, tiền bạc và địa vị xã hội đã lãng quên, phụ bạc cha mẹ cho rằng chính dây diều đã níu giữ mình, cản trở sự thăng hoa của mình. Thế nhưng sau khi cắt bỏ được sự cản trở ấy, cánh diều sẽ mất thăng bằng, bay vô định và cuối cùng là từ giã bầu trời. Và khi đó mảnh đất cố hương lại bao dung tiếp nhận sự trở lại của diều. Nó sẽ hòa đồng cùng những cánh diều không gặp gió nên không cất cánh bay lên được hay bị gió tắt giữa chừng rồi bỏ cuộc hoặc những cánh diều gặp cơn gió quá to nên chưa một lần được tung tăng trên bầu trời đã rách bươm.
 
Cuộc sống thoát ly khiến diều - người xa nhà già dặn hơn, hiểu đời hơn, nhưng cũng vì thế mà đôi khi khiến người ta mệt mỏi vì gió bụi thị thành, vì sức ép của công cuộc mưu sinh. Và lúc đó, quê hương, bản quán sẽ là nơi cánh diều nghỉ ngơi, tạm xa rời gió để thanh lọc tâm hồn và phục hồi nguồn năng lượng sống.
 
Về quê ăn Tết là dịp cánh diều củng cố mối liên hệ với sợi dây diều sau nhiều tháng ngày xa cách. Không thấy con cái về quê ăn Tết thì dây diều lại lo lắng rằng chúng bận công việc, hay bị ốm đau, hay mất gốc và quên cả cha mẹ, hay năm qua làm ăn khốn khó nên không có tiền về quê? Tết là dịp sum họp, nên đối với người già, ngày Tết chỉ cần nhìn thấy đủ con đủ cháu là họ mừng rồi, không cần mâm cao cỗ đầy, quà cáp nhiều, quần áo đẹp. Vì lý do nào đó mà không về quê ăn Tết là lòng diều áy náy không yên vì không được đoàn viên trong dịp trọng đại nhất của năm. Nhất là những người đi làm ăn xa chỉ có dịp Tết mới được về thăm quê thì họ muốn tận mắt chứng kiến sức khỏe, tình hình kinh tế của những người thân trong gia đình.
Có nhiều người coi Tết là dịp trình diện gia đình, họ hàng, làng xóm, gặp lại bạn bè, bà con để cùng ôn lại kỷ niệm ngày xưa hay hoạch định cho những kế hoạch trong tương lai. Những ngày cận Tết thì đi thăm viếng, sửa sang lại phần mộ, tu sửa nhà thờ họ, từ đường rồi báo cáo thành tích với tổ tiên, mời tổ tiên về ăn Tết với con cháu và xin tổ tiên phù hộ sức khỏe, tiền bạc, công danh...
 
Một số cánh diều lại muốn về quê để tận hưởng không khí Tết cổ truyền vẫn còn được lưu giữ đậm đà ở nông thôn với các trò chơi dân gian như chọi gà, đánh tổ tôm, đấu vật, đánh cờ sới… Hôm 30 Tết thì được xem gói bánh chưng, bánh tét, gói giò, đụng lợn, trông nồi bánh chưng…
 
Vì những ý nghĩa đó nên những cánh diều - người sống xa quê, cả ở trong nước và nước ngoài đều muốn trở về quê ăn Tết. Đó là một nét đẹp trong truyền thống văn hóa của dân tộc ta.
 
Ngô Quang Chính
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn